Tot Mens-waardig leven bevestigd én geroepen – Preek 2 en 9 febr 2020 – PG Lelystad en PG Luttelgeest

Vingers

Gelezen – na de Inleiding: Romeinen 7: 15, 18-21; 8:6; Efeziërs 3: 16-19 en Matteus 5: 1-12 (BGT-vertaling)

Inleiding

We lezen straks het begin van de Bergrede, met de bekende Zaligsprekingen. In de vertaling van de Bijbel in Gewone Taal, zijn het geluksprekingen geworden. Jezus bemoedigt al die groepen mensen met levenspech. Want zo wil ik het zien. Toen en nu, hier en daar – de mensen in China, met het Coronavirus: het is toch niet zo dat God bepaalde groepen heeft voorbestemd om te sterven of ongelukkig te zijn??  Nee, integendeel: de bijbelse boodschap is nu juist – dat God ieder mens bestemd heeft voor het leven, voor het geluk, voor niet-alleen-zijn. Jezus steekt de mensen in hun nood een hart onder de riem.

Zeker: dit besef dat God liefde is voor IEDER mens, heeft moeten groeien. Bij de profeten begint het, maar zelfs Jezus heeft tegenover de Kananese vrouw nog zo zijn grenzen. Misschien is Paulus wel de eerste die echt beseft dat het God gaat om geluk voor ieder mens.

En wij… wij strijden net als Paulus met allerlei stemmen en krachten in ons. Als volgelingen van Jezus zijn we geroepen om zelf MENS-waardig te leven, dat is groeien in liefde, en de moed niet verliezen.

Met deze laatste woorden, wil ik ook iets zeggen over wat mijns inziens nodig is – als vernieuwing van de kerk hier in Europa.

Preek

Lieve mensen van God, en samen hier: Gemeente van Jezus Christus,

Er zijn twee manieren van kijken, twee manieren van omgaan met de medemens en eigenlijk de hele werkelijkheid. Twee levenshoudingen. De ene is die van rationaliteit en techniek, van beheersing, van theorie en tellen, van begrijpen en grijpen, van de medemens als ding, inruilmens, vervangbaar. Het is de DIKKE-IK-mens, van winst en geld, van doen en zeggen waar je zin in hebt, het was de ander-vernietigende levensinstelling van de nazi’s en het concentratiekamp. Het is de levensinstelling van geweld doen aan de ander en de werkelijkheid.

Ik laat u dit grappige beeld zien van Charley Chaplin in zijn film Modern Times:

Afbeeldingsresultaat voor modern times

De mens als ding, onderdeel en slaaf van de machine. De film is van 1936 – natuurlijk gemaakt als een spiegel ter bewustwording van een beginnende kapitalistische economie waarin mensen slechts vervangbare radertjes zijn. Maar zijn we ons daarvan inmiddels bewust geworden?

  • Ik noem de herdenking van 75 jaar bevrijding van Auschwitz, mensen die als dingen gewoon vermoord werden om hun herkomst en hun geloof.
  • Ik denk aan het verschenen overheidsrapport over Voltooid leven: veel oude mensen willen dood, omdat ze uit eenzaamheid en wat maar ik noem: verhaalloosheid – geen zin geen plezier meer in het leven ervaren
  • En ik denk aan een artikel in dagblad Trouw 14 dagen geleden over hulplijn 113 voor hulp bij suïcidegedachten. Het nummer wordt steeds vaker gebeld. Suïcide is de grootste doodsoorzaak onder jongeren…

De levenshouding van techniek en winst en geweld is onder ons alom aanwezig en veel mensen, jong en oud, verkommeren en lijden onder deze macht van liefdeloosheid en de ander gebruiken als dingen, waaraan ze – moet ook gezegd – in betere tijden, zelf ook hebben meegedaan.

De andere levenshouding is die van open zijn, van ontvankelijk zijn, van ontvangen, van een open hand (niet een grijpende hand), van een uitgestoken hand, van verbonden handen:

Vingers

Het is de levenshouding van eerbied, respect en ontzag voor de ander en de werkelijkheid.

Het is de levenshouding van liefde en mededogen. Het was de levenshouding van Jezus.

En dan zijn we bij de Geluksprekingen van Jezus. Misschien werd hij ineens geconfronteerd met een grote groep hunkerende mensen en ging hij om voor iedereen goed zichtbaar en verstaanbaar te zijn, op de helling van een heuvel zitten, en gaf hij een preek met zijn visie hoe mensen heel anders dan gewoon met elkaar om zouden kunnen gaan.

De eerste Gelukspreking: Het echte geluk is voor mensen die weten dat ze God nodig hebben. Want voor hen is Gods nieuwe wereld.

Laten we hier bij stilstaan. Ik kan de geluksprekingen niet allemaal behandelen. Deze eerste bevat misschien de essentie.

Ooit stond er: Zalig de armen van geest. In de Groot Nieuws vertaling: Gelukkig zij die arm weten voor God.

Maar, het is voor mij zeer de vraag of deze mensen in hun ellende zich bewust met God hebben bezig gehouden.Want ik denk dat het gaat om mensen op de bodem van de samenleving.

Als u van film houdt, gaat u dan kijken naar de veelbekroonde film Parasite – over hedendaagse Zuidkoreaanse verhoudingen tussen arm en rijk.

Afbeeldingsresultaat voor parasite

Dit gezin dat in een souterrain woont en op ooghoogte op de straat kijkt, probeert gewoon op allerlei manieren te overleven. Hier vouwen ze pizzadozen.

Natuurlijk roepen, bidden en hopen mensen in nood, op God. Het zijn mensen die niets hebben, niets zijn, mensen die niemand hebben – als vriend of als helper – en dus is God hun enige toeverlaat, hun enige adres.

Kunnen wij ons in hen inleven? Misschien kunnen wij ons in ons rijke land met allerlei voorzieningen en goede wetten, enigszins met hen identificeren, als we zelf door geestelijke nood op de bodem van ons leven zijn terecht gekomen.

Jezus steekt deze mensen-van-niets, deze minsten, deze laatsten een hart onder de riem. Hij ziet en benoemt en bevestigt ze als MENSEN, als MENS-WAARDIG: Jullie zijn bestemd voor geluk, voor echt LEVEN, vrij en blij! Dat is wat ‘God’ betekent. Zonder dat Jezus deze mensen direct concreet helpt, is dit van immens belang, voor ieder mens – in heel de wereld, voor arm en rijk, voor ieder van ons: ieder mens heeft naast brood en drinken, bovenal liefde nodig, geborgenheid, iemand die ons ziet staan, hoort, aanraakt, iemand die steunt en meegaat op ons levenspad.

Dit is de GOEDE BOODSCHAP van mens-waardigheid en liefde voor ieder mens – die Jezus gaf en is  – NOG STEEDS ook voor ons rijke – zogenaamd beschaafde Westen onmisbaar.

Ik heb u de heersende levenshouding van techniek en winst en geweld, van haast en druk druk geen tijd geen tijd, de levenshouding van liefdeloosheid al geschetst. Hoe leren we in de kerk Mensen-van-liefde te zijn? 

Laten we voor ons Westen, Europa en Amerika, met de gelezen briefgedeelten uit Romeinen en de Efeziërs, nadenken over ons kerkelijk leven hier. Over onze roeping – in een postchristelijke wereld en in nog steeds verder krimpende kerken.

De gelezen gedeelten uit Romeinen 7 en 8 vind ik nog steeds zo’n getuigenis van diepe en eerlijke zelfkennis door Paulus!! Over wat NB. in ieder mens plaatsvindt: een strijd van stemmen en krachten.

stemmen

Ik heb hier een boek over de stemmen in onszelf. Over het belang van deze verschillende stemmen horen en kennen.

Afbeeldingsresultaat voor in jezelf praten

Paulus geeft aan nauwelijks weerstand te kunnen bieden aan wat hij noemt de eigen natuur en de wetmatigheid van het kwade. Als formule: Ik wil niet wat ik doe (ik doe kwade, verkeerde dingen) en ik doe niet wat ik wil (ik wil goede dingen doen maar het lukt me niet).

Het enigste redmiddel is voor Paulus de Geest, die brengt leven en vrede. Daar kunnen we naar Paulus mening, om bidden, maar we kunnen de Geest ook DOEN: Breng de vruchten van de Geest voort (Galaten 5:22-23). En op andere plaatsen: DOE DE NIEUWE MENS AAN (Efeziërs 4:24). En wat we gelezen hebben: Laat Christuswonen in uw hart, dan zult u met liefde volstromen.

Ik vind dat we als vernieuwing van de kerk, de kennis van 120 jaar psychologie, moeten toepassen, OM DEZE DINGEN, deze liefde te leren. Onszelf en andere bevrijden om gelukkiger, moediger, liefdevoller te zijn.

Bunker

Ik heb hier nog een boek, dat heet: Bunkerbouwers – Ontmoetingen met afgeslotenen.Afbeeldingsresultaat voor bunkerbouwers

Wij weten nu veelmeer dan Jezus en Paulus – en ik bedoel dit natuurlijk niet eigenwijs – wij weten dankzij onderzoek, beter hoe een mens psychologisch werkt– al hadden Jezus en Paulus er een voorbewuste kennis van – van emoties, van stemmen en krachten, van angsten, van verstarde denkbeelden, van afweer, van trauma, van bunkerbouwers: mensen die een muur om zich heen hebben gebouwd van gevoelloosheid, depressie of juist agressie.

Jezus en Paulus waren vanuit God bewogen met ieder levend mens – in het bijzonder met ieder mens in nood.

Wij moeten nú, in 2020 – net als Jezus in de geluksprekingen – God-als-gelukkig-leven AAN ELKAAR GEVEN. CONCREET! Elkaar helpen, door gesprek, coaching, therapie en diakonie. We zijn na onze bevestiging tot Mens, vervolgens beroepen om waarachtig Mens te zijn, te worden, te groeien in liefde.

Veel mensen hebben de kerk in het westen verlaten omdat ze niks meer kunnen met een almachtige God en met de wonderen die Jezus kennelijk zomaar deed. En er zijn meer redenen – oa de Holocaust – om anders over God, over Jezus en de Geest te spreken. En vervolgens ook andere kerkelijke activiteiten te ontwikkelen.

Jezus zei niet: Stil maar wacht maar, maar ging concreet mensen liefde geven en mensen genezen. Natuurlijk is stil-zijn, tijd nemen om goed te voelen en na te denken heel erg belangrijk.

Maar waar het mijns inziens om gaat is om in 2020, zo concreet mogelijk proberen, elkaar en anderen TOT LEVEN TE BRENGEN. Geen woorden maar daden.

De pechvogels die Jezus voor zich had kon hij niet zomaar allemaal een huis, goede gezondheid en een zinvol leven geven. Hij gaf ze wél hun Mens-zijn terug – en deze bezielende boodschap van voor-het-geluk-en voor waarachtig leven bestemd-zijn met een naam, een gezicht en een ziel – door God en Jezus – hebben u, jij en ik ook nodig, om vol te houden.

Maar wij moeten deze – na luisteren naar elkaar en onze pijn en ons verlangen te hebben mogen uitspreken! – ook zo goed mogelijk aan elkaar geven, laten voelen, helpen met bevrijding van onze angsten, depressies en verstarde muren – door liefdevolle therapie. Gratis of tegen kleine betaling.  De kerk zou in mijn ogen, in ons westen, veelmeer: Levensschool van de Geest kunnen zijn!

Laten we daar met de vrijheid van de Geest – gelukkig maar ernstig – over praten. Amen

Over PrediKantlijn

My name is Bram Bregman. I am a protestant preacher in the Protestantse Gemeente Emmeloord since 1 March 2015 - this is al local church of the PKN: the Protestant Church of the Netherlands.
Dit bericht werd geplaatst in Artikel. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s